صفحه اصلی
کد مطلب: ۲۵۰۸۳
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۰۶:۲۷

فساد چای دبش هم خرابکاری دولت قبل بود؟

به جای این جنگ و جدل‌های حیدری، نعمتی که نان و آبی برای ملک و ملت ندارد چرا به انسداد راه‌های بهره‌مندی از این رانت و بستن خلل و فرج برآمدن چنین فساد‌هایی اندیشه نداریم؟

فتح الله آملی: این روزها درباره ماجرای رانت 5/3 میلیارد دلاری واردات چای صحبت زیاد شده است. مقامات و موافقان دولت می‌گویند این فساد را ما کشف کردیم و ریشه آن اصولاً به ما بر نمی‌گردد؛ خرابکاری دولت قبل است.

مثل بسیاری از موارد دیگر که هر اشکالی را متوجه گذشته می‌دانند و دیگر همه فهمیده‌اند که بهانه‌ای است برای پوشاندن ناکارآمدیها و سوء عملکردها و توجیه خلف وعده‌های مدام و مواردی از این دست که در یادداشت گذشته به تفصیل درباره‌اش صحبت شد. منتقدان دولت هم البته اشاره به این نکته دارند که اتفاقاً 90 درصد ارزی که به این شرکت ظاهراً انحصاری واردات چای داده شد، در همین دولت اتفاق افتاد و اگر این فساد را کشف کرده بودند، چرا این‌همه ارز به آن تخصیص دادند؟ بحث این مقال البته این نیست که با دلایل و مصادیق و با ادلّه و براهین و اسناد مختلف درصدد آن برآید که مشخص شود حرف دولت درست یا نادرست است که مسأله فراتر از اینهاست. 

بحث بر سر این است که از وقتی ماجرای مزبور رسانه‌ای شد و همه از این سازوکار معیوب و حجم و اندازه این رانت و فساد مطلع شدند، آیا دیگر به هیچ شرکتی ارز رانتی اختصاص نیافت؟ و کلاً جلوی آن گرفته شد؟ به جای این جنگ و جدلهای حیدری، نعمتی که نان و آبی برای ملک و ملت ندارد چرا به انسداد راههای بهره‌مندی از این رانت و بستن خلل و فرج برآمدن چنین فسادهایی اندیشه نداریم؟ اگر همین شرکت نسبت به رفع تعهد ارزی خویش عمل می‌کرد یا حداقل به بخشی از تعهداتش پایبند بود، آیا احدی از این جریان باخبر می‌شد؟

نکته اینجاست وقتی می‌دانیم و به تجربه دریافته‌ایم که تعیین 6 نوع نرخ برای ارز به خودی خود فساد و رانت به بار می‌آورد، چرا همچنان بر این قاطر چموش افسار نمی‌زنیم؟

وقتی می‌توان با هر توجیه و ظاهرسازی و طراحی و تطمیعی نظام تصمیم‌گیری را قانع کرد که مسیر دسترسی به ارز ارزانتر را فراهم کند، حتی با فرض خوش نیتی مقامات و نهادهای تصمیم‌گیر و صادرکننده مجوز و اعطا و تخصیص، امکان سوء استفاده وجود خواهد داشت.

اصولاً وقتی می‌توانید به راحتی از محل تفاوت قیمت ارز ارزان (حال 28500 تومان باشد یا 33 هزار یا 38 هزار یا 42000 تومان) سود کلان ببرید، چرا از این فرصت و شانس و اقبال بلند بیشترین بهره را نبرید و خودتان را درگیر هزار هزار مشکل تولید و اشتغال کنید؟ تا وقتی این سازوکار عجیب و غیرمنطقی و فسادزای چند نرخی بودن ارز وجود دارد، هر چه که بازرس و مامور و ناظر و مراقب بگذارید امکان جلوگیری از فساد ناشی از آن را پیدا نمی‌کنید.

یکی دو نفر یا حتی چند نفر گیر می‌افتند و بقیه در می‌روند. یادم می‌آید چندی پیش با یکی از کارآفرینان موفق بخش خصوصی که در بورس ورود نکرده بود صحبت داشتم و گلایه می‌کردم که چرا وارد بورس نمی‌شوید؟ سخن حقی گفت که تا وقتی ارز رانتی و چند قیمتی و قیمت گذاری دستوری و مآلاً بورس آلوده به دخالت دولت و رانت وجود دارد، این کار را نمی‌کنم.

با نگاهی به عملکرد بورس و مهمترین سهامداران آن می‌توان دریافت که با این دست فرمان و با اعمال نفوذ و قدرت هلدینگ‌ها و سهامداران مهم آن، بلاشک حرف چندان بی‌ربطی هم نزده است.

البته گمان نکنید که در آنجا رانت کمتر است؛ لیکن زرنگ‌های این بازار با واگذاری بخشی از سهام به چند میلیون سهامدار خرد، سود خود را تضمین کرده‌اند. در این باره فقط کافی است به سود شرکت‌های فولادی، معدنی، پتروشیمی و پتروشیمیایی نگاهی بیندازید که چگونه به پشتوانه همین جمعیت میلیونی سهامدارانشان، نظام تصمیم‌گیری را در مورد نرخ خوراک رانتی انرژی به اصطلاح مچل کرده و دستشان را در پوست گردو گذارده‌اند.

بارها در همین یادداشت‌ها اشاره شد تا زمانی که ارز چند نرخی رانتی، انرژی ارزان رانتی و قیمت‌گذاری دستوری دولتی، به حیات ناطیب خویش در فضای کسب و کار و تجارت و اصولاً در فضای اقتصاد کشور ادامه می‌دهد، امیدی به رونق تولید و اشتغال مولد و قطع ید از عاملان فساد و کسب ثروت‌های نامشروع نیست. «سرچشمه باید گرفتن به بیل، چو پر شد نشاید گرفتن به پیل»... باید ریشه را خشکاند وگرنه قطع شاخه یا شاخه‌ها کار ساز نیست.   

پیشنهاد اطلاعات
ارسال نظر
( 300 )

نظرات بینندگان

ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۲:۱۸
۰
خانه از پای بست ویران است
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۳:۱۲
۰
تا بحال دنیا دولتی کارآمدتر ودست پاکتر از دولت کنونی بخود ندیده!!!!!!! اینهمه برای دوستان وهمفکران امتیاز میدن و روی دزدی‌ها هم سرپوش می‌گذارند خوب برای یاران موافق واقعا دولتی بهتر ازین پیدا میشود
ایرانی
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۳:۵۳
۰
باراولتون نیست درحالت کلی همتون مقصرین یه طوری برخورد میکنن که فکرمیکنن بابچه طرفن
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۳:۵۷
۰
بله صد در صد در دولت قبل این رانت ایجاد شده
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۵:۴۹
۰
۴۵ساله‌اینطوری‌چنگ‌میاندازند‌به‌پول‌بیت‌المال‌اسمش‌بیت‌المال‌ه‌بیت‌دولت‌مردانه‌قبلی‌میبره‌بعدی‌میاد‌میگه‌گرفتیم‌پولهارو‌بردن‌درایحین‌خودشون‌هم‌مشغولند‌برای‌دولته‌بعدی‌دارن‌خزانه‌را‌ماله‌مردم‌بی‌صاحب‌راخالی‌میکنند‌من‌۶۰سال‌از‌خدا‌عمر‌گرفتم‌از‌اول‌انقلاب‌همین‌بود‌منراز‌مردم‌وخدا‌طلب‌بخشش‌وعف‌میکنم‌
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۶:۰۱
۰
من‌از‌دولتمردان‌سوال‌میکنم‌ایا‌بخاطر‌نبود‌هیچ‌گ.نه‌سرگرمی‌تفریح‌ازادیهای‌اجتماعی‌فرهنگی‌هنری‌جوانان‌خوده‌انها‌از‌مملکت‌فراریشده‌وپلو‌ارز‌را‌وارد‌دبی‌ترکیه‌ودیگر‌کشورها‌که‌از‌خداشونه‌دولت‌ایران‌اینقر‌براینازادیها‌سخت‌بگیرد‌تا‌مردم‌وارزهای‌ایران‌سرازیر‌کشورشان‌شود‌حیف‌از‌پسران‌ودخترانمان‌که‌دراین‌کشور
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
سه‌شنبه ۲۱ آذر ۱۴۰۲ - ۱۶:۰۶
۰
اختلاس‌نبود‌چنگ‌تو‌خون‌پوست‌گوشت‌بچهای‌قشرضعیف‌متوسط‌‌وجوانانتازه‌به‌عرصه‌رسیده‌‌بود‌حرام‌باشد‌خون‌یشود‌از‌گوشت‌سگ‌حرامتر‌باشد‌وزیر‌رفاه‌میگوید‌مردم‌قناعت‌کنند‌چرا‌یه‌عده‌اینقدربخرند‌تفریح‌کنند‌بهترینهارو‌داشته‌باشد‌که‌اینطوری‌مثل‌بمب‌بترکه‌صداکنه‌لعنت‌خدا‌بهشون
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
چهارشنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۲ - ۱۴:۵۶
۰
مدیران بی سواد و سیستم پوپولیستی
اگه خاطرتون باشه در دولت اصلاحات فرمولی برای بروز نمودن حامل های تهیه و پیشنهاد گردید که چنانچه اجرا میشد هم اکنون مشکلات به مراتب کمتر بود ولی...
حمید اصلانی
Iran (Islamic Republic of)
پنجشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۲ - ۱۳:۳۴
۰
سلام آقای فتح الله آملی .عیب نداره ! مگه چقدر اختلاس شده که بخواهی آنرا به گردن این واون بیندازی همش،۳/۵ ملیارد دلار بوده چیزی نیست که .دو روز دیگه همه آنرا فراموش خواهند کرد .با رسانه ای کردن صادق بوقی وامثال آن .نگران نباش .ادامه بده
جهان
Iran (Islamic Republic of)
پنجشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۲ - ۱۹:۱۵
۰
برین بمیرین ابرو کشور ملتی از بین بردین در جهان از اول انقلاب کدام دولت به نظر شما خوب بود
ب
Iran (Islamic Republic of)
پنجشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۲ - ۲۲:۱۹
۰
احسنت
پربازدیدترین پربحث‌ترین
آخرین مطالب
آرشیو