مرتضی جوهری در اطلاعات آنلاین نوشت: بهترین سازگاری بشر با طبیعت زمانی بود که غذایش را در طبیعت وحشی به طور مستقیم از شکار حیوانات و چیدن گیاهان و میوه ها به دست می آورد. این روش زندگی بیشتر از ۹۰ درصد تاریخ زندگی بشر را تشکیل می داد.
تا ۱۲۰۰۰ سال پیش همه انسان ها شکارچی و جمع آوری کننده غذا بودند و این روش زندگی جوامع دوران پارینه سنگی بود. بر اساس داده ها و کشفیاتی که از ۲۰۰۰ سال پیش تا کنون به دست ما رسیده است و با اتحاد دو دانش باستان شناسی و انسان شناسی، تمدن های شکارچی ـ گردآورنده نوآوری های بدیعی را در اختیار بشریت قرار داده که در گذشته مربوط به جوامع دوران نوسنگی بوده اند. از جمله این نوآوری ها صیقل سنگ و سرامیک، اهلی کردن سگ، گزینش برخی گونه های گیاهی و برخی از اشکال کشاورزی مانند جنگل کاری است.
در واقع با ابداع کشاورزی، شکار و ذخیره مواد غذایی از حیات وحش و منابع غذایی طبیعی به تدریج کم رنگ شد و در بسیاری از نقاط دنیا ایجاد زمین های کشاورزی و تربیت یا اهلی کردن حیوانات یا همان دامداری متداول شد.
کشاورزی نخستین بار ۱۲۰۰۰ سال پیش در نقاط مختلفی از دنیا از جمله خاورمیانه، آسیا، آمریکای مرکزی و اطراف رشته کوه های آند ظهور کرد. با افزایش تعداد جوامع کشاورز، زمین هایی را که انسان های شکارچی ـ جمع آوری کننده در آنها زندگی و فعالیت می کردند را هم به مناطق کشاورزی تبدیل کردند و دولت هایی مانند هند باستان، چین باستان، اولمک، آفریقای نیمه بیابانی و «نورث چیکو» بر پایه کشاورزی تشکیل شدند. در نتیجه امروزه فرهنگ های شکارچی ـ جمع آوری کننده اغلب در مناطقی که برای کشاورزی مناسب نیستند زندگی می کنند.
امروزه فقط تعداد اندکی از جوامع به عنوان شکارچی ـ جمع آوری کننده طبقه بندی می شوند که آنها هم تحت تأثیر محیط، باغبانی و گلکاری و نگهداری از حیوانات اهلی را با روش زندگی باستانی خود تلفیق کرده اند. آنها فقط به همان اندازه که نیاز دارند منابع غذایی طبیعی را شکار و جمع آوری می کنند. به خوبی با فون و فلور غنی پیرامون خود سازگار شده اند و بر خلاف جوامع کشاورز و دامدار که تلاش می کنند منابع غذایی را پرورش داده و تولید کنند مجبور نیستند در محیط خود تغییر بزرگی ایجاد کنند و فقط از آن چه به صورت وحشی موجود است مصرف می کنند.
انسان های شکارچی ـ جمع آوری کننده چه در گذشته و چه امروزه که در برخی مناطق آفریقا زندگی می کنند در صورتی که منابع طبیعی پیرامونشان کم شود به زندگی کوچ نشینی روی می آورند. آنها جانوران وحشی را شکار می کنند، از آنها تغذیه می کنند، از استخوان هایشان ابزار درست می کنند و با پوستشان برای خود لباس درست می کنند. سوزن های آنها از جنس استخوان و نخ هایشان از فیبرهای گیاهی یا جانوری است. همچنین می دانند چگونه ببافند و چگونه نخ و طناب درست کنند. آنها می توانند برای صید ماهی زوبین درست کرده و میوه ها، هسته ها و دانه های خوراکی را جمع آوری کنند. سگ که تنها حیوان اهلی شکارچی ـ گردآورنده های دوران پارینه سنگی بود را برای این که در شکار به آنها کمک کند اهلی می کردند نه این که بخواهند از گوشت آن استفاده کنند.
«لویس بین فورد» در دهه ۱۹۵۰ این نظریه را مطرح کرد که انسان ها با لاشه خواری و نه با شکار، غذای گوشتی خود را فراهم می کردند. انسان های اولیه دوران پارینه سنگی در جنگل ها و بیشه زارها زندگی می کردند و می توانستند از جانوران دریایی، انواع تخم پرندگان، دانه های خوراکی و میوه ها در کنار لاشه های حیوانات تغذیه کنند. بر اساس این نظریه آنها از لاشه حیواناتی تغذیه می کردند که یا توسط شکارگرهای دیگر کشته شده یا به دلایل طبیعی مرده بودند.
زیستگاه انسان های شکارچی ـ جمع آوری کننده و چیزهایی که می ساختند منطبق با ریتم فعالیت های آنها، مدت زمان و تنوع آنها بود. برخی از فعالیت هایی که انجام می دادند آنها را به سمت زندگی نیمه یکجانشینی سوق داد. به طور کلی آنها در طول سال چندین بار محل زندگی خود را عوض می کردند. آنها کاری را که برای زندگی موقت در یک مکان لازم بود انجام می دادند. بدین منظور آنها از پوست حیوانات و پوسته خارجی درختان و گیاهان برای ساخت چادر استفاده می کردند. با شاخ و برگ درختان برای خود کلبه درست می کردند یا این که زیر صخره ها و حفره های سنگی پناه می گرفتند تا از آسیب جانوران درنده و آب و هوای نامناسب در امان باشند. به علاوه با این شیوه زندگی تغییر مکان و جابه جایی راحت بود.
در سیبری سازه های قابل سکونتی را کشف کرده اند که در گذشته های دور انسان های شکارچی ـ جمع آوری کننده با استخوان های ماموت ها ساخته بودند.
در قرن نوزدهم به شیوه زندگی شکارچی ـ جمع آوری کننده نگاهی تحقیرآمیز داشتند. ولی امروزه به این نتیجه رسیده اند که باید بیشتر راجع به این نوع زندگی بشر بدانیم، چرا که هیچ ضرری برای طبیعت نداشت و امکان برقراری یک زندگی اجتماعی و فرهنگی که هماهنگ با محیط زیست بود را فراهم می کرد.