سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵ - ۰۶:۰۳
نظرات: ۰
۰
-
پست‌مدرن‌تر از باستان؛ چرا رد پای «اودیسه» همه جا هست؟

به بهانه نزدیک شدن به زمان اکران «اودیسه» فیلم جدید کریستوفر نولان، شارلوت هیگینز در مقاله خود در گاردین این سوال را مطرح می‌کند که چطور شعری متعلق به قرن‌ها پیش از میلاد، همچنان چنگال قدرتمندی بر پیکر فرهنگ عامه امروزی انداخته است؟

به گزارش اطلاعات آنلاین، هیگینز در مقاله خود تاکید می‌کند که جلوه‌های ویژه خیره‌کننده فیلم نولان از جمله غار مخوف غول یک‌چشم و سواحل مه‌آلود سرزمین مردگان، همگی وفادار به متن اصلی «اودیسه» هستند؛ اثری که در تاریخ به هومر، خنیاگر نابینای یونانی نسبت داده می‌شود. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهد اودیسه و ایلیاد در واقع شکل مکتوب‌شده یک سنت شفاهی طولانی‌مدت هستند که قرن‌ها توسط داستان‌سرایان باستان و به صورت بداهه‌پردازی اجرا می‌شدند. اجرای این داستان‌ها با نوای چنگ در تالارهای تاریک پادشاهان، ساختاری چنان خودآگاه و «پست‌مدرن» داشت که حتی از تخیل سینمایی نولان هم تکان‌دهنده‌تر بود؛ چرا که شنوندگان با شنیدن آوازی که آینه رنج‌های خودشان بود، زارزار گریه می‌کردند.

به باور نویسنده مقاله، دلیل اصلی ارتباط ما با این اثر بعد از هزاران سال، این است که اودیسه – داستان بازگشت پرپیچ‌وخم یک جنگجو به خانه – در شریان‌های سنت‌های داستانی جهان جریان دارد. آثاری چون کمدی الهی دانته، پیشتازان فضا، آلیس در سرزمین عجایب، جادوگر آز، در جستجوی نمو، ناتور دشت، گلادیاتور، ارباب حلقه‌ها و بازی تاج‌وتخت همگی به نوعی وام‌دار اودیسه هستند.

هیگینز معتقد است که این شعر ۱۲ هزار بیتی به دلیل انعطاف‌پذیری و چندلایه بودن دوام آورده است؛ به طوری که هر کس در هر دورانی، بر اساس تجربیات زیسته خود با آن همذات‌پنداری می‌کند. نویسنده مقاله با تکیه بر تجربه شخصی خود به عنوان خبرنگار جنگی می‌نویسد که در سال‌های اخیر به دلیل گزارش‌های متعددی که از جبهه‌های نبرد اوکراین تهیه کرده، دیگر نمی‌تواند اودیسه را یک داستان باستانی ساده ببیند. او این متن را با تمام وجود در داستان‌های واقعی سربازان امروز لمس می‌کند؛ مدافعانی که پس از تحمل آسیب‌های روحی شدید و صدمات جنگی، به خانه بازمی‌گردند اما روحشان چنان تغییر کرده که برای خانواده‌های خود به یک غریبه تبدیل شده‌اند. داستانِ روابط عاشقانه‌ای که پس از سال‌ها دوری دوام نمی‌آورند، زندگی‌هایی که باید با احتیاط فراوان از نو ساخته شوند و ترومای عمیقی که هویت سرباز بازگشته از خط مقدم را کاملاً دگرگون می‌کند، همگی بازتاب عینی و معاصر حماسه اودیسه هستند.

بخش بزرگی از پیرنگ اودیسه، از جمله مواجهه با سایکلوپس، سیرسه ساحره و سایرن‌های مرگبار، به صورت فلاش‌بک و از زبان خود اودیسئوس روایت می‌شود. قهرمان مکاری که سرانجام مخفیانه و در لباس یک گدا به کشورش بازمی‌گردد تا وفاداری همسرش پنلوپه و اهل خانه را بسنجد و انتقامی خونین از غاصبان ملکش بگیرد.

اودیسه با تبدیل یک خانه آشفته به نظم و آرامش، ذات بنیادی کمدی‌های شکسپیر تا سریال‌های عامه‌پسند امروزی را ساخته است. این اثر فراتر از یک ماجراجویی تماشایی، به سوالات عمیق انسانی پاسخ می‌دهد؛ سوالاتی درباره سرنوشت، مرزهای انتقام، بقای عشق در پیری و جدایی، و نحوه بازگشت یک جنگجو به زندگی مسالمت‌آمیز غیرنظامی. فارغ از اینکه فیلم نولان یک شاهکار شود یا یک ناامیدی بزرگ، این سوالات چالش هر روز زندگی ما هستند و اودیسه همیشه شعری زنده برای تمام دوران‌ها باقی خواهد ماند.

فیلم سینمایی «اودیسه» از ۱۷ جولای ۲۰۲۶ (۲۶ تیر ۱۴۰۵) در سینماهای جهان اکران می‌شود.

شما چه نظری دارید؟

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
0 / 400
captcha

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

آخرین مطالب

بازرگانی