شیوه تربیت کودکان در فرهنگها و جوامع مختلف همواره متفاوت بوده و در ایران نیز در دورهای از تاریخ، تنبیه بدنی در خانه و مدرسه بخشی از فرآیند تربیتی تلقی میشده است؛ رفتاری که نه از سوی والدین ،بلکه به زعم معلمان هم مصداق کودکآزاری به شمار نمیآمد.
در آن دوران، تنبیه بدنی ابزاری برای اصلاح رفتار و آموزش نظم محسوب میشد و کمتر کسی نسبت به پیامدهای جسمی و روانی آن آگاهی داشت اما با گذشت زمان و افزایش دانش روانشناسی و علوم تربیتی، نگاه جامعه به حقوق کودکان تغییر کرد.
ممنوعیت تنبیه بدنی در مدارس، آموزش روشهای نوین فرزندپروری و افزایش آگاهیهای عمومی سبب شد این شیوههای خشن تربیتی تا حد زیادی به حاشیه رانده شود به نحوی که امروزه بسیاری از خانوادهها و مربیان میدانند که خشونت نه تنها به اصلاح رفتار کودک کمک نمیکند، بلکه میتواند آثار ماندگاری بر سلامت روان و شخصیت او به جا بگذارد. با این حال، واقعیت این است که برخی از این رفتارها همچنان در گوشه و کنار جامعه دیده میشود.
گاه در مدارس و گاه در محیط خانواده، تنبیه و خشونت با توجیه «تربیت کودک» تداوم دارد؛ رفتاری که ممکن است از نگاه برخی افراد عادی یا حتی ضروری به نظر برسد، اما در عمل مصداق کودکآزاری است که این مسأله در خانوادههایی که طلاق و ازدواج مجدد والدین را تجربه کرده اند، حساسیت بیشتری پیدا می کند.
ورود ناپدری یا نامادری به ساختار خانواده، اگرچه در بسیاری از موارد با موفقیت و آرامش همراه است، اما در برخی شرایط میتواند زمینهساز تنش و آسیب برای کودکان شود. کودکانی که پیش از این نیز تجربه جدایی والدین را پشت سر گذاشتهاند، در چنین شرایطی بیش از دیگران نیازمند حمایت عاطفی و امنیت روانی هستند.
مرگ کودک ۱۱ ساله کاشمری و یا آزار جسمی ۲ کودک در سنندج توسط ناپدری یا نامادری اش،نمونههای تلخی از این واقعیت است و بار دیگر ضرورت توجه به حقوق کودکان و نظارت بر وضع آنان را یادآور میشود.
در این میان، اورژانس اجتماعی به عنوان یکی از مهمترین نهادهای حمایتی، میتواند با مداخله به موقع، از ادامه آسیب به کودکان جلوگیری و زمینه حمایتهای روانی، اجتماعی و حقوقی از آنان را فراهم کند.بر همین اساس تقویت این نهاد در کاهش پروندههای کودک آزاری بسیار اثرگذار خواهد بود.
آشنایی خانوادهها، معلمان و مردم در استانهای مختلف، با وظایف و راههای ارتباطی این نهاد، به شناسایی سریعتر موارد کودکآزاری و نجات کودکان در معرض خطر کمک شایانی خواهد کرد.