به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از رویترز، یک منبع آگاه از توافق که نخواست نامش فاش شود، اعلام کرد از آنجا که طرح هنوز اعلام نشده و واشنگتن و تهران برای امضای توافق در روز جمعه آماده میشوند، جزئیات صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری افشا نشده است. اما گفته میشود حدود ۱۵۰ میلیارد دلار از این مبلغ تاکنون تعهد شده و کاملاً از بودجه بخش خصوصی تشکیل خواهد شد.
مقامهای آمریکایی و ایرانی روز یکشنبه اعلام کردند بر سر چارچوبی برای پایان دادن به جنگ، توقف محاصره ایران و بازگشایی تنگه هرمز به توافق رسیدهاند. صندوق جدید یک ابزار سرمایهگذاری خصوصی است، نه یک برنامه بازسازی یا جبران خسارت و شامل هیچ پول یا کمک مالی دولتی نخواهد بود. شرکتهای مستقر در ایالات متحده، کشورهای عربی خلیج فارس، آسیایی، آمریکای جنوبی و آفریقایی موافقت کردهاند تأمین مالی را بر عهده بگیرند.
سرمایهگذاریهایی که وعده داده شده شامل انرژی، لجستیک، تولید و حمل و نقل است. یک منبع ارشد ایرانی به رویترز گفت که تهران ابتدا ۴۰۰ میلیارد دلار به عنوان غرامت خسارات جنگی از ایالات متحده درخواست کرده بود، اما واشنگتن اعلام کرد آن را تأمین نخواهد کرد. سپس ایده این صندوق که قرار است صندوق بازسازی و توسعه نامگذاری شود، مطرح شد.
منبع ایرانی گفت که این سازوکار، روشهای مختلفی برای مشارکت در نظر گرفته است؛ از جمله تأمین وام، ایجاد خطوط اعتباری یا تأمین مالی مستقیم بازسازی اماکن آسیبدیده در جنگ، از جمله تأسیساتی مانند مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاهها، فرودگاهها و به شکل گستردهتر، زیرساختهای آسیبدیده از درگیری.
ایران دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی اثباتشده جهان و چهارمین ذخایر بزرگ نفت اثباتشده جهان را دارد. همچنین دارای جمعیتی جوان و تحصیلکرده با بیش از ۹۲ میلیون نفر، پایگاه صنعتی متنوع و پتانسیلهای چشمگیر بکر در بخشهایی از پتروشیمی و معدن گرفته تا گردشگری و کشاورزی است.
منبع آگاه از توافق گفت که صندوق سرمایهگذاری کاملاً جدا از مسیر مذاکره موازی بر سر لغو تحریمهای ایالات متحده و آزادسازی داراییهای حاکمیتی مسدودشده ایران در خارج از کشور است و این دو را سازوکارهای مالی متمایز با اهداف و جدول زمانی متفاوت توصیف کرد.
صندوق فقط وقتی راهاندازی و عملیاتی میشود که یک توافق نهایی و رضایتبخش بین تهران و واشنگتن در فرصت ۶۰ روزه مذاکره به دست آید و امضا شود. در این ۶۰ روز، مدیران صندوق با ایرانیان و سرمایهگذاران برای برنامهریزی و تعیین محدوده پروژهها همکاری خواهند کرد.
سخنگوی کاخ سفید به مصاحبه CBS با جی.دی. ونس در روز دوشنبه اشاره کرد که در آن گفته بود ایران به شرط پایبندی به توافق با واشنگتن، از جمله برچیدن برنامه هستهای، از بین بردن ذخایر مواد غنیشده و پذیرش یک رژیم بازرسی و اجرای دقیق، میتواند به صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری دسترسی پیدا کند.
مشخص نیست این صندوق چگونه اداره میشود و جزئیات کلیدی هنوز در حال بررسی است. شرکتهایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده در میان شرکتهایی هستند که متعهد به حضور در این صندوق شدهاند.